Thứ Tư, 4 tháng 2, 2015
Thứ Hai, 26 tháng 1, 2015
Tiểu phẩm hài: Nói xuôi nói ngược và dân ca Gangnam Style:
Này bà con ơi, tôi nói xuôi cũng được mà nói ngược cũng hay, nói thẳng thành cong mà là cong mềm mại, nói cong thành thẳng đấy!
Này bà con ơi, tôi nói xuôi cũng được mà nói ngược cũng hay, nói thẳng thành cong mà là cong mềm mại, nói cong thành thẳng đấy!
Thứ Năm, 22 tháng 1, 2015
Nghệ sĩ Hoài Linh: Xây đền thờ tổ nghiệp sân khấu để mong anh em nghệ sĩ có chỗ hương khói.
Bài:
Trần Thiện Tùng (bài đã lên mâm, vì được hối thúc)
Ảnh: Mạng
Hiện
nay, Hoài Linh là một trong những nghệ sĩ phủ sóng truyền hình nhiều nhất, từ
Tìm kiếm tài năng Việt Nam, Tôi là người chiến thắng, Gương mặt thân quen, tới
Người đi xuyên tường, Người bí ẩn, Ơn giời cậu đây rồi…Ngoài việc chay đôn chạy
đáo lo ổ định sân khấu Nụ Cười Mới sau khi chuyển về chỗ mới, anh cũng góp mặt
trong phim Tết 2015, với Quý tử bất đắc dĩ. Câu chuyện của Nhân dân cuối tháng
với anh mở đầu bằng việc …kiêm nhiều như thế.
![]() |
| Hoài Linh trong con mắt người hâm mộ |
+
Thưa nghệ sĩ Hoài Linh, vừa rồi gần tới giờ ghi hình một chương trình, anh mới xuất
hiện và chỉ kịp ăn vội hộp mì ăn liền, một đồng nghiệp của anh nói rằng: trông Hoài
Linh phờ phạc quá. Lịch cuối năm của anh chắc bận hơn rất nhiều, ngày thường đi
quay phim ở tỉnh, cuối tuần thì về thành phố ghi hình chương trình truyền hình.
Vậy anh có thấy đáng chán không?
-Thật sự làm nghệ thuật thì không có quyền chán cái
nghề của mình. Nhiều khi ở nhà lại buồn hơn đi làm. Còn cái máu phờ phạc thì là
cái máu của Linh là từ xưa tới giờ rồi, tức là thích làm việc, thích công việc,
chỉ có một cái là bị bệnh mất ngủ, ban đêm hơi khó ngủ. Chứ còn để mà nghỉ ngơi
thì nghệ sĩ không ai muốn đâu.
+
Hiện nay, có lẽ anh là người phủ sóng truyền hình nhiều nhất. Và tôi thấy trên
một số báo điện tử, trên mạng, có một số khán giả nói rằng: Hoài Linh xuất hiện
quá nhiều tới mức đáng chán?
-Tôi thừa biết điều đó trước khi làm chứ tại vì tôi
cũng không phải mới vào nghề mà làm nghề mấy chục năm rồi, cho nên thừa biết
khán giả cần gì. Họ cần những cuốn DVD, những vở hài kịch của mình. Nhưng để
làm hài hiện nay thực sự tốn kém rất là nhiều, mà ra ngày trước ngày sau đĩa lậu
đã ra tràng giang đại hải, thì làm bao nhiêu để bù lại được tiền đó? (Cười).
Còn những nghệ sĩ hài khác họ đang cần lớp khán giả ủng hộ nhiều hơn, có thể
đưa lên mạng. Tôi thì không rành ba cái vụ youtube hay mạng, thành thử ra làm hồi
xưa tới giờ mình không quan tâm tới vấn đề đó, chỉ làm cho người khác, chứ
không làm riêng cho mình, nên bản quyền có phải có mình đâu và có được đồng bạc
nào đâu.
+
Nhắc tới nhiều khả năng biểu diễn của anh thì không ai bàn cãi, nhưng việc anh
làm MC trong chương trình Tôi là người chiến thắng trên truyền hình cũng khiến
khán giả phản ứng. Anh thấy sao?
-Thật sự ra làm MC thì tôi làm được chứ không phải
làm không được. Nhưng tạo nên sự lo lắng, áp lực là do kịch bản MC của ban tổ
chức. Thà để cho mình nói tự nhiên thì mình làm được, vì nói là nghề của tôi
mà, tuy nhiên lọng cọng là do đụng kịch bản nhiều quá, cầm cả xấp kịch bản như
thế thì không thể trong vòng một tiếng hai tiếng, tôi có thể thuộc, để tôi lên làm ào ào được. Với lại tôi
nghĩ đó là chương trình truyền hình trực tiếp, còn chương trình quay phát lại
thì không có chuyện khó khăn đó.
+
Em trai anh – ca sĩ Dương Triệu Vũ nói rằng: sở dĩ anh chạy show nhiều thế vì cần
một số tiền lớn,và anh cũng tiết lộ rằng đang cần số tiền rất lớn để làm một việc
gì đó. Cụ thể đó là việc gì hay liên quan tới việc xây đền thờ tổ nghề sân khấu
mà anh ấp ủ?
-Thật sự ra việc chạy show đó hỗ trợ cho công việc của
tôi, tôi lấy số tiền phục vụ cho việc riêng của mình. Đó là tâm nguyện của
riêng mình thôi, không phải nói lên để chống chế, hay kêu gọi người này người
kia ủng hộ. Trong giới nghệ sĩ tôi chẳng kêu gọi ai cả. Đó là điều mà tôi phát
tâm 16 năm nay, mà bây giờ cảm thấy đủ lực rồi thì tôi có thể làm được. Điều mà
Linh đang làm là xây một đền thờ tổ nghiệp sân khấu. Xây đền thờ không phải lấy
tiếng lấy tiền mà để có một nơi sau này anh em nghệ sĩ trẻ cần một điểm tựa
tinh thần thì họ có nơi thắp hương thắp khói vậy thôi, chứ cũng chẳng có để
mang lợi mang lộc cho mình, vì nếu thế thì hóa ra buôn thần bán thánh thì tôi
tôi không thích.
+
Vậy sao một anh nổi tiếng, có sức ảnh hưởng như anh lại không kêu gọi mọi người
ủng hộ để ai cũng có thể đóng góp công đức và dự án được tiến hành nhanh hơn?
-Cũng có nhiều người tích góp công đức vào nhưng bằng
cách khác. Đền do tôi bỏ tiền ra xây, tôi xây hết, xong xuôi, còn người nào
dâng ghế đá, cây thì tôi ghi tên người đó. Còn để xây đền thì thực sự tôi đứng
ra có thể kêu gọi, anh em thương mình có thể ủng hộ nhưng lòng người biết nay
vui mai buồn thế nào? Rồi hứng khởi làm, hoặc không hứng khởi thì thôi. Tôi
không thích chuyện đó là điều thứ nhất. Cái thứ hai tôi không thích là kiểu cái
cột này xưa tôi dâng, hoành phi này tôi xưa dâng, hoành phi này xưa tôi cúng,
làm như vậy đâm ra mình sẽ tạo cho họ sự kiêu ngạo. Và một điều nữa là không lẽ
mỗi lần họ nói vậy – tính tôi vốn kỳ lắm, - họ nói vậy có vẻ đụng chạm thì
không lẽ mình tháo cây cột, tháo câu đối ra trả lại (cười), thì thôi, thà cứ
túc tắc làm, năm này không xong thì mình làm tiếp sang năm, khi nào xong thì
thôi.
+
Vậy tâm nguyện của anh tiến hành tới đâu rồi?
-Tôi khởi móng từ tháng 9 âm lịch năm trước. Hy vọng
là nếu tổ nghiệp thương thì giỗ tổ năm nay sẽ được hoàn thành. Đền đặt tại tỉnh
Bình Dương, diện tích đất rộng 7.550 m2, và cũng nhận được sự ủng hộ trước tiên
của phường Định Hòa, chính quyền thành phố Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, mọi
người rất nhiệt tình ủng hộ. Nhiều người nói tại sao mua đất ở xa vậy, vì thực
sự bây giờ để có tiền mua đất vừa vặn để mỗi năm anh em nghệ sĩ tới cúng kiếng
đông đủ thì ở thành phố tôi chịu không nổi. (Cười)
![]() |
| Trong phim hài Tết |
+
Quay lại nghề chính của anh là diễn hài thì sau khi trả lại mặt bằng ở Trung
tâm văn hóa quận 10, sân khấu Nụ Cười Mới của anh hiện nay ra sao?
-Nụ Cười Mới đã chuyển về Nhà Văn hóa Sinh Viên (số 643 Điện Biên Phủ,
quận 3, TPHCM), ít hơn số ghế ở Trung tâm văn hóa quận 10, chỉ với hơn 300 ghế,
nhưng cũng vừa vặn để diễn cả kịch dài. Sân khấu đã đi vào hoạt động trở lại.
Khán giả của Nụ Cười Mới vẫn ủng hộ chúng tôi. (Cười)
+ Anh cũng từng chia sẻ và
người thân của anh cũng nói rằng: anh là người vốn thích đám đông, thích mọi
người quây quần quanh mình nhưng lại vốn thích cô độc. Vậy là thế nào?
-Đi làm, đi quay phim thì tôi thích sự đông đảo, quây quần cho vui,
nhưng ở nhà thì khác, tôi không thích đi chơi nhiều, café cà pháo, rượu chè,
nói chung là không thích đàn đúm. (Cười)
+ Như vậy thì chẳng lẽ tìm
một người hiểu mình khó như thế hay sao?
-Thực sự ra để tìm được người hiểu mình, kể cả làm nghệ thuật hay không
làm nghệ thuật, trong cuộc sống thì hơi khó khăn, mà những người nhạy cảm như
nghệ sĩ lại càng khó khăn. Tâm sự ra không biết người ta có thương mình không
hay lại cười vào mặt mình, thì thôi thà im còn hơn. (Cười)
+ Nghệ sĩ Thành Lộc mới đây
có nói rằng: anh gánh nhiều nợ cuộc đời quá nên vất vả tất bật, vì lẽ ra với khả
năng anh có thể làm được nhiều hơn nữa trong nghệ thuật, nhất là trong hài kịch.
-Gánh nặng đa đoan đó là do tính của tôi từ xưa tới giờ. Còn nói như
anh Thành Lộc thì có thể do anh nhìn tôi ở một khía cạnh khác. Và nếu mà tôi có
cơ hội hợp tác chung với anh Thành Lộc thì có thể tôi sẽ có thay đổi khác
chăng?
+ Anh đang làm giám khảo nhiều chương
truyền hình thực tế, tìm kiếm tài năng. Thời trước, thế hệ của anh không có nhiều
chương trình như vậy. Anh nhìn họ ở tâm thế một người làm nghề như thế nào?
-Tôi thấy, đó cũng là cơ hội cho tài năng các nơi được tỏa sáng trên
phương tiện truyền thông đại chúng và được mọi người biết tới họ. Nhưng điều
tôi băn khoăn trăn trở không phải dừng lại ở mức độ họ xuất hiện trong chương
trình đó mà là khi họ bước ra từ cuộc thi, có làm được gì không. Đó mới là điều
đáng nói. Vì có nhiều cuộc thi đã tìm kiếm nhiều tài năng nhưng cuối cùng họ chẳng
phát huy được gì, họ lại chìm nghỉm, đó là điều rất đáng tiếc, rất trăn trở vì
công sức của mọi người tập trung, và khán giả tập trung bầu chọn rất nhiều.
+ Cảm ơn anh./.
Cổ tích bên dòng Hàm Luông (*)
(*) Được bà chị thúc hối mau mau tham gia cuộc thi Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vì giải thưởng cao lắm, nếu viết hay sẽ có...nguy cơ đạt giải, mà nếu đạt giải thì sẽ có tiền mua tặng bác Tám cái TV và đầu DVD để bác xem chơi, nên đã cố cày.
Bài
và ảnh: Trần Thiện Tùng (Không gian đọc)
Trong
bóng chiều nhập nhoạng trên con đường đất bên dòng Hàm Luông, người đàn ông cao
tuổi, gầy gò, chỉ còn một mắt, cụt một chân, mất một tay nhưng miệng luôn nở nụ
cười hồn hậu, cứ “dạ dạ”, “yên tâm” và tìm mọi cách để đưa tôi ra tận đường cái
vì sợ người thành phố mới xuống bị lạc đường (dù tôi đã chối từ vì sợ ông vất vả)
khiến tôi vô cùng cảm động.Tham gia cách mạngkhi mới 14 – 15 tuổi làm gác đường,
nấu nướng cho các bác các chú cán bộ, bị thương tật tới 83 %, nay sống độc
thân, gia cảnh nghèo nàn, nhưng suốt hơn 30 năm qua vẫn miệt mài trợ giúp cho học
sinh nghèo địa phương khi các em tưởng phải bỏ học, nhiều em đã vào đại học, có
công ăn việc làm ổn định - đó là bác Lê Văn Ý, thường gọi là Tám Ý, 76 tuổi, ở xã
Sơn Đông, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre.
| Bác Tám Ý trong căn chòi từng ở khi xưa, bên bến đò Cây Sắn, bờ sông Hàm Luông, Tết 2012 |
Đang bon bon chạy xe trên đường nhựa êm ái nối Bến
Tre – Vĩnh Long, khi rẽ vào con đường nhựa trong xã nhỏ hẹp, đi mãi vài cây số
mà chưa tới tôi đã hơi…ngần ngại. Vậy mà đến khu ấp bác Tám Ý ở thì lại hết đường
nhựa, toàn đường đất gồ ghề, lổn nhổn gạch, chỉ vừa đủ cho hai chiếc xe máy
tránh nhau, một bên là kênh, mương, nhìn thôi đã ngán ngẩm; hỏi mãi rồi cũng tới
được nhà bác cạnh bến đò cây Sắn, bờ sông Hàm Luông. Khi thấy căn nhà tình
nghĩa mà địa phương xây cho bác lọt thỏm giữa khu vườn, khác hẳn hình dung trước
đó của mình, tôi lại ái ngại. Qua mảnh vườn nhỏ cây trái tạp, bước vào trong
nhà thì chỉ còn cảm giác nghẹn ngào. Căn nhà nhỏ, quá sức đơn sơ, ngày Tết mà lạnh
lẽo, trong nhà chỉ có bộ bàn ghế bé nhỏ, lâu năm và chiếc giường đơn cũng xưa
cũ, ngó ra ngoài hiên thì có bàn thờ chủ tịch Hồ Chí Minh, ngoài ra không còn
gì khác. Tôi không biết nên bắt đầu câu chuyện thế nào để tự nhiên nhất, nhưng bác
Tám cứ hồn hậu cười, thành thực kể chuyện đời như bất kỳ lão nông miền Tây nào.
Mồ côi cha mẹ từ nhỏ, ở với mấy anh chị em, nhà
nghèo, không được ăn học đến nơi đến chốn, tham gia cách mạng từ thời kháng chiến
chống Pháp khi mới 14 – 15 tuổi, làm giao liên, nấu ăn cho các bác, các chú cán
bộ, rồi chống Mỹ, bị thương tật tới 83 %, mất một tay, một chân, một mắt. Sau
1975, chính quyền địa phương mai mối cho bác, nhưng bác Tám e ngại mình bị
thương tật nặng, lấy về chỉ làm khổ người khác, nên đành ở vậy.
Thấy trong ấp có mấy học sinh ham học nhưng nhà quá
nghèo, không có đất sản xuất, toàn đi làm thuê làm mướn, phải bỏ học, bác động
viên gắng đi học tiếp, mọi việc đã có bác cáng đáng. Bác Tám kể: “Tôi vẫn nhớ
hình ảnh Bác Hồ khi được nghe các bác, các chú hội họp kể từ năm đình chiến
1954, khi ấy tôi còn gác đường, nấu nướng. Tôi không biết có còn sống để xem đất
nước hòa bình, vì chiến tranh quá ác liệt. Nay sống trong hòa bình gần 40 năm
là vui rồi. Tôi sống không quan tâm cho mình mà phải làm điều gì có ích cho đời.
Tôi vẫn nhớ Bác dạy phải chống 3 thứ giặc: giặc ngoại xâm, giặc đói và giặc dốt.
Hiện nay, dù bệnh tật thế này nhưng ráng làm theo lời Bác là giúp cho các cháu
học tập nên người. Tôi luôn nói với các cháu: đời ông Tám không được đi học nên
mới chịu dốt, nay các cháu được đến trường thì phải chịu khó học tập”.
Lập bàn thờ Bác Hồ ở ngoài hiên khi nhận nhà tình
nghĩa vào năm 2010, bởi “là người sống sót trong chiến tranh, còn sống là chiến
sĩ cụ Hồ, chết là liệt sĩ của cụ Hồ”; buổi chiều hàng ngày, bác Tám vẫn hương
khói, lễ Tết thì có thêm bánh hoa trái. “Tôi luôn khấn nguyện Bác và vong linh
ông bà tổ tiên, vong linh đồng đội chiến sĩ ở khu vực xã Sơn Đông rằng: quí vị
đã quên cả mạng sống của mình, đất nước nay thống nhất, nguyện cầu cho mọi người
yên vui ở thế giới bên kia, để cùng nhìn đất nước Việt Nam hòa bình, tươi đẹp
như lời bác Hồ chúc Tết mùa Xuân 1969 qua đài phát thanh: thắng giặc Mỹ ta xây
dựng đất nước to đẹp hơn”.
Thế nhưng, khi giang tay giúp đỡ người nghèo khó
cũng phải tìm cách. “Tôi nói với các gia đình khó khăn rằng: khó khăn chỉ là nhất
thời, đừng bỏ học, ráng cho con đi học, chứ khi có cơm ăn rồi thì con đâu còn
đi học được nữa”. – bác Tám kể. Khi họ lý sự tiếp rằng: người ta xách thùng để
lượm lúa chứ đâu xách thùng lượm chữ, bác lại ân cần bảo: thời nay đòi hỏi
trình độ, văn hóa, muốn có lúa thì phải đi học.
| Bác Tám Ý với bộ quần áo khi bỏ nhà ra đi, nay vẫn được bác giữ gìn dưới gối |
Tiền hoa lợi từ ruộng vườn, từ tiền trợ cấp thương
binh bác dồn cho các em. Một em được bác giúp đỡ, rồi hai em, và dần dần đông
hơn. Nhiều người bảo bác bị điên, vì tiền của mình không lo cho bản thân, lại
đi lo chuyện thiên hạ, thậm chí người trong ấp còn chê bác không bằng con gà,
vì con gà còn biết bới thóc, bới giun, sau còn cho thịt, chứ bác chả được tích
sự gì. Nặng nhất là một số anh chị em trong gia đình suốt ngày cằn nhằn, mắng
nhiếc. Mãi rồi không chịu nổi, bác để lại toàn bộ mấy công đất hương hỏa với
hàng trăm gốc cây cảnh – mà thời điểm đầu những năm 1990, có một số người đã trả
giá tới hàng cây vàng – để ra đi với một bộ quần áo. Bộ quần áo ấy nay đã bạc
màu cũng như căn lều vài mét vuông gió lộng bốn bề bên bờ sông Hàm Luông – trước
cửa nhà tình nghĩa, bác vẫn giữ, để khi nhắc về nó, bác cười rổn rảng và bảo:
“mấy ông anh, bà chị cũng nghĩ lại, xin lỗi tôi rồi. Trước đây khi tham gia
cách mạng đã giơ cánh tay lên thề chiến đấu tới hơi thở cuối cùng, nay mình còn
thở thì chẳng lẽ buông xuôi? Trong chiến tranh phải hết lòng chiến đấu, còn
trong thời bình thì phải làm việc có ích cho xã hội.”
Cắm căn lều bên bờ sông Hàm Luông, gần bến đò cây Sắn,
bác vẫn trích tiền đi làm thuê, tiền trợ cấp thương binh để hỗ trợ trẻ em nghèo
được đi học, “miễn sao tụi nhỏ không phải bỏ học”. Vào đầu năm học mới,bọn trẻ
nhập học đồng loạt nên tốn kém lắm, nhiều khi lương thương binh và trợ cấp chưa
về, bác phải đi vay mượn để đóng tiền. Từ 1975 – 2002, bác vẫn còn 2,7 công vườn
dừa và vườn hoa kiểng thu lợi, nhưng sau đợt anh em gia đình phản đối và xỉ vả
việc “vác tù và hàng tổng”, bác đã bỏ lại, ra đi với hai bàn tay trắng. Có lúc
nợ gần 10 triệu đồng vay nóng của láng giềng để đóng học cho bọn trẻ, bác bảo:
khi mất sẽ hiến xác cho khoa học, tiền mai táng phí được gần 10 triệu lấy trả
cho mọi người.
Nhớ lại thuở ban đầu lo cho các em đi học, bác khoe:
“Lúc đầu tôi nuôi 8 tờ vé số, trúng 5 tờ”. Thấy tôi ngước mắt ngạc nhiên, bác
cười ha hả, bảo: “đó là 8 em học sinh thì có 5 em tốt nghiệp cấp 3, coi như tôi
trúng lô nhỏ, trúng lô lớn là hai cháu Long và Ẩn đỗ đại học, còn trúng giải độc
đắc là cháu Nguyễn Văn Tài, nghe lời khuyên của tôi đã ở lại làm giảng viên tại
trường ĐH Cần Thơ, được du học thạc sĩ ở Hàn Quốc, ở vị trí đó vài chục năm thì
đào tạo bao nhiêu sinh viên giỏi cho đời”.
Hiện tại, đã có hàng chục học sinh nghèo trong xã
Sơn Đông và các xã lân cận được bác hỗ trợ tới trường, trong đó có nhiều em đã
tốt nghiệp đại học, đi làm, có em du học thạc sĩ tại Hàn Quốc… Anh Bùi Minh
Long, gia đình khó khăn, tính bỏ học, được bác Tám động viên đã tiếp tục tới
trường, sau tốt nghiệp trường ĐH Kinh tế TPHCM và hiện làm trưởng chi nhánh
Ngân hàng Việt Á tại khu vực Dĩ An, tỉnh Bình Dương, kể: Cậu Tám như cha nuôi của
tôi, công ơn của cậu nói 1 – 2 câu không thể diễn tả đầy đủ, mà chỉ biết khắc cốt
ghi tâm. Còn ông Trương Thanh Cảnh, 84 tuổi, chủ tịch Hội Khuyến học xã Hương Mỹ,
huyện Mỏ Cày Nam, tỉnh Bến Tre – một người bạn mới quen của bác Tám thì luôn miệng
nói: sao thời buổi này vẫn còn một con người hồn hậu như thế, tốt như thế!
| Bác Tám Ý và anh Bùi Minh Long, người đã được bác hỗ trợ học phí khi định bỏ học, nay anh Long là giám đốc chi nhánh NH Việt Á tại Dĩ An, Bình Dương. Tết 2012 |
Nay người ta ào tới xin bác nhận hỗ trợ nhiều khi chỉ
để lấy tiếng, lấy may cho con cháu mình để đỗ đạt cao. Một số người thân trong
gia đình bác đã nghĩ lại, hối hận. Tới khi chính quyền huyện biết được việc
nghĩa của bác, tạo điều kiện xây nhà tình nghĩa nhưng bác từ chối, bởi “chỉ sống
một mình, không cần thiết, trong khi có nhiều gia đình chính sách khác cần
hơn”. Chính quyền huyện, xã phải vận động tới lần thứ ba bác mới chịu nhận.
Bác khoe với tôi, năm 2014 này có hai cháu được bác
hỗ trợ đã đỗ đại học là Nguyễn Thị Ngọc Ngân học trường ĐH chuyên ngành chế biến
thực phẩm tại TPHCM, và Phạm Thị Ngọc Hân, học ngành Y ở trường ĐH Cần Thơ. Bác
vẫn nhớ vanh vách tên học sinh nào, học ở đâu, gia cảnh ra sao mà không cần sổ
sách. Tổng số học sinh, sinh viên hiện nay mà bác Tám hỗ trợ là 20 em, trong đó
có hai em học lớp 10, hai em học đại học, còn lại là các em học mẫu giáo, cấp 1
và cấp 2. Bác thật thà kể: Nhiều khi tôi sợ
chia không đủ, vì nay chỉ còn tiền thương binh và tiền người có công với
cách mạng được gần 6 triệu đồng. Nhu cầu của tôi chỉ ngày hai bữa, đồ ăn thì
kho trứng vịt, hay luộc trứng vịt dầm với nước mắm chấm rau trong vườn nhà là
xong. 9 – 10 h một bữa, 3 h chiều bữa nữa là xong, mỗi bữa hơn 2 bát cơm thôi”.
Năm 2013, đi Hà Nội tham gia đại hội tuyên dương gia đình văn hóa tiêu biểu
toàn quốc, trong nhà không còn bộ quần áo mới nào tươm tất, nghe các cháu kể
thì đoàn Bến Tre mới may thêm cho hai bộ đồ mới – chuyện này bác cũng không giấu,
rồi bảo: “tôi nói vậy anh đừng cười nghe. Tôi lo cho mấy chục cháu như vậy thì
đâu còn dư dả mà lo cho mình”. Được nghe bác kể chuyện bằng giọng điệu chân thật
, và hào hứng, có lẽ sẽ khiến người ta cảm động chứ không phải là cảm giác “chịu
trận” đang nghe kể công.
Lúc về, đang chở bác trên xe (khi bác tìm cách đưa
tôi ra tận đường lớn - dù đã từ chối vì không muốn làm bác vất vả, trời lại sắp
tối), tôi hỏi: bác có buồn không khi trước đây chính anh em, gia đình không hiểu,
mạt sát thì bác bảo: buồn làm gì, nếu trong chiến tranh mình chết rồi thì buồn ở
đâu và vì người ta thường nói rằng đây là thế gian, chứ có phải thế thiệt đâu. Tôi
lặng đi, không còn biết nói gì, quả thật nếu dừng xe được thì xuống xe lạy bác
mới đáng. Trước khi tới gặp bác, tôi đã chuẩn bị một số câu chuyện để chia sẻ, hy
vọng bác sẽ vơi bớt nỗi buồn. Nhưng khi nghe bác nói vậy, bao nhiêu ưu tư trong
tôi được trút sạch.
Và mới đây, căn nhà nhỏ bên bờ Hàm Luông của bác Tám
lại trở thành cầu nối để những cuốn sách hay, phù hợp mà bác được một số bạn trẻ
ở xa tặng, như: Khuyến học, Đi dọc dòng sông Phật giáo, Tuổi thơ dữ dội…đến với
nhiều học sinh, giáo viên, người dân trong xóm ấp…/.
| Chút quà Tết (sách và tiền mừng tuổi, mừng thọ) bác Tám Ý của Không gian đọc, Tết 2012 |
Thứ Năm, 11 tháng 12, 2014
Ca sĩ Tuấn Ngọc: Càng đòi hỏi ít thì càng dễ vui (*)
Ảnh: Đại Ngô
Như con thoi, khi về Mỹ, lúc trở lại Việt Nam để hát, nhưng ca sĩ Tuấn Ngọc nhận lời gặp Đặc san Văn hóa Phật giáo Việt Nam để trò chuyện về những điều mà như anh nói là chưa từng chia sẻ với bất kỳ tờ báo, tạp chí nào.
Càng lớn thì càng để ý tới tâm linh
+ Thưa anh Tuấn Ngọc, dạo này trông anh có vẻ hơi hốc hác thì phải? Đó là do ảnh hưởng của việc mỗi tháng anh nhịn ăn định kỳ một ngày?
-Không, lâu lâu tôi mới nhịn ăn. Vài năm nay tôi đã áp dụng chế độ này. Bên Mỹ đây là chuyện bình thường, nhiều người họ nhịn ăn 1 – 2 ngày, chỉ uống nước và ăn trái cây.
+ Anh có thử ăn chay chưa?
-Vâng, tôi thích lắm, nhưng đi hát, phải di chuyển nhiều nơi như hiện nay thì không tiện, nên cũng chưa ăn thường xuyên được.
+ Anh vào nghề sớm từ năm 4 tuổi, năm 13 tuổi thì chính thức bước vào làng giải trí, rồi thành công nhanh chóng và trong suốt chặng đường ca hát của mình đều hanh thông, nếu nói là anh rất may mắn thì có đúng không?
-Có thể nói rằng nhiều nghệ sĩ thành công lúc trẻ, còn tôi càng lớn thì càng thành công hơn. Với nghề ca hát thì càng trẻ tuổi càng tốt, nhưng để theo nghề lâu dài thì có lẽ cũng không nhiều người đạt được.
+ Hiện nay, có không ít nghệ sĩ, kể cả nghệ sĩ trẻ thường chia sẻ về những lời dạy của những bậc hiền triết như đức Phật, đức Chúa…Trong nhiều bài trả lời phỏng vấn gần đây của mình, anh hay đề cập tới những lời dạy của đức Phật – điều này quả thực khiến tôi ngạc nhiên và tò mò.
-Có những lời dạy của các bậc hiền triết ảnh hưởng tới cuộc đời riêng tư của mỗi người, nhưng ăn thua vẫn là nhân sinh quan của mình. Mình nhìn sự vật hiện tượng như thế nào, suy nghĩ như thế nào thì nhìn cuộc sống sẽ như thế. Càng lớn thì tôi càng để ý tới tâm linh.
+ Người ta thường để ý tới tâm linh khi lớn tuổi, đã trải nghiệm những suy tư trong cuộc đời, hay qua những đổ vỡ. Anh để tâm vì có biến chuyển, biến cố gì trong chính cuộc sống cá nhân của anh chăng?
-Không phải biến chuyển, biến cố gì, mà là cái duyên. Khi tôi đọc một cuốn sách hay về vấn đề tâm linh thì thường làm thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi rất thích đọc sách, nhất là về mảng tâm linh, Phật giáo, triết học.
+ Nhưng người đời cũng thường nghĩ là người thành công trong sự nghiệp và cuộc sống gia đình được biết tới là đầy hạnh phúc mà lại hay nói về tâm linh thì có vẻ hơi…trái khoáy?
-Thực sự tôi không thấy trái. Hiện nay, mọi người tới đầy nhà thờ, chùa chiền tổ chức các chương trình văn nghệ và tôi thấy ngay cả lãnh đạo tôn giáo cũng để ý tới âm nhạc, nhiều người còn đặt nhạc nữa. Tôi là nghệ sĩ mà để ý tới vấn đề tâm linh thì cũng là chuyện bình thường, nhất là thời đại ngày nay có nhiều biến đổi lớn, khi người ta quan tâm tới vật chất nhiều hơn, sống ồn ào, gấp gáp hơn.
+ Đó có phải là phần lặng của những người làm nghệ thuật mà thường được quan niệm là phù hoa?
-Thực sự thì nghệ sĩ rất cần những khoảng lặng ấy.
+Vì những lúc họ trên sân khấu thì luôn sống trong hào quang của đèn hoa, của lời tung hô của người hâm mộ, của ồn ào chăng?
-Lúc đó mình sống cho xã hội, thì rất cần những lúc lắng lại, để sống cho mình chứ.
+ Anh để tâm tới điều này lâu chưa?
-Từ lâu rồi, vì từ nhỏ tôi đã thích sống một mình. Lúc đó, tôi nghĩ mình hơi…lập dị, nhưng giờ càng lớn thì càng thích như vậy.
+ Nhiều nghệ sĩ khi nghiêng về tâm linh thì hay hát ca khúc về tâm linh, như nhạc Phật giáo hay Thiên chúa giáo như một cách truyền tải những vấn đề ấy tới rộng rãi hơn với mọi người?Đó có phải là một cách chia sẻ tốt?
-Tôi lại không quan niệm như thế. Với tôi đi hát là hát nhạc tình, còn đạo là đạo, đời là đời.
+ Nhưng việc nghệ sĩ thường tham gia chương trình thiện nguyện là cần thiết chứ?
-Tôi hoàn toàn tán thành. Chương trình đúng đắn nghiêm túc tôi cũng thích tham gia, giống như trong cuộc đời mình giúp nhau, nương tựa nhau mà sống. Có chương trình từ thiện mời tôi tham gia, tôi sẵn sàng hoặc chương trình trợ giúp những nghệ sĩ lớn tuổi hết thời thì tôi cũng sẵn lòng. Kể cả những chương trình giúp trẻ khuyết tật, trẻ mồ côi tôi cũng rất thích tham gia nhưng tới nay chưa thấy ai ngỏ lời.
+ Về đời sống tâm linh anh có chia sẻ nhiều với đồng nghiệp không?
-Quả thực là không có nhiều cơ hội vì người nào cũng bận rộn. Bên Mỹ thì tôi biết có một hội, nhóm ca sĩ hay tham gia những hoạt động tâm linh. Mình theo tâm linh nhưng có nhiều đường lối, tôi vẫn thích một mình hơn.
+ Nhưng cũng có những người từ nhỏ, khi còn trẻ không để ý tới tâm linh, tôn giáo, khi lớn tuổi mới thay đổi?
-Điều này cũng đúng một phần! Phần lớn người Việt Nam theo đạo ông bà, thờ tổ tiên, và cũng thờ Phật, nhưng không để ý sâu sắc tới phần triết lý. Gia đình tôi cũng thế. Nhưng với tôi, thì càng lớn tuổi càng để ý tới tâm linh là do bản thân mình, chứ tôi không nghĩ là từ ảnh hưởng nhiều của gia đình. Đó là do cái duyên, ăn thua là bản chất của mình hợp với lối sống ấy.
Chấp nhận cuộc đời như nó vốn thế thì hết buồn
+ Anh cũng nhiều lần…thú nhận là mình vốn có tính bông đùa mà lại đi hát nhạc buồn, nay lại hay nói chuyện tâm linh, điều này có vẻ như có nhiều mâu thuẫn trong một con người?
-(Cười) Âm nhạc Việt Nam 10 bài thì 9 bài buồn rồi. Mà bài hay thì thường buồn, mình hát nhạc buồn nhưng không nghĩ con người mình nhất định phải buồn. Tôi mong muốn đem lại niềm vui cho khán giả. Mang cho nhau nụ cười, giúp khán giả vui vẻ là tôi cũng vui. Nhiều khi tôi hát thay đổi nhịp điệu thì đỡ buồn. Hát cũng vốn là giải trí, mà giải trí thì phải làm cho người ta vui chứ! (cười).
Còn mình biết cuộc đời bản chất là buồn, buồn nhiều hơn vui, nên không đòi hỏi nhiều. Mình vẫn vui, vẫn chấp nhận cuộc đời như vậy, như nó vốn thế thì hết buồn.
+ Nhưng niềm vui thường không hoặc khó giúp người ta chiêm nghiệm lối sống mà thực ra chính là nỗi buồn. Tôi đã nghe nhiều người nói như vậy!
-Đúng vậy! Nhưng cuộc đời có vui có buồn. Cho nên, khó có thể nói mình chiêm nghiệm đời sống chỉ từ nỗi buồn. Mình thấy hai người yêu nhau, thấy hạnh phúc cũng đẹp, là có thật đấy chứ và đương nhiên ai cũng mong cuộc đời như vậy. Nếu biết suy nghĩ thì từ cả nỗi buồn hay niềm vui mình đều có thể suy nghĩ được, chiêm nghiệm được. Ở tuổi này tôi dễ vui hơn, vì không đòi hỏi gì. Càng đòi hỏi ít thì càng dễ vui. Nếu nói rằng cứ nhìn cuộc sống hiện nay mà phải suy nghĩ thì suy nghĩ ghê lắm, nhất là về Việt Nam, nhìn con người thấy thương lắm. Cứ ra đường là mình phải suy nghĩ rồi, phải động lòng rồi, không tránh được. Nhưng với bản thân mình thì càng đòi hỏi ít thì càng hạnh phúc. Tôi cảm ơn cuộc đời, mình được như thế này là vui rồi.
+ Vậy bây giờ anh cũng đã lớn tuổi và vẫn đang “Trên đỉnh mùa xuân bình yên” anh nhìn những chặng đường đời của mình đã qua thế nào?
-Tôi thấy rằng sự hiện hữu của mình trong cuộc đời này không đến nỗi vô ích cho lắm! Thành công thì tất nhiên nhờ sự học hỏi của mình, nhưng nhờ khán giả rất nhiều, và yếu tố may mắn cũng nhiều chứ. Tôi may mắn được khán giả yêu mến, còn hay hay dở thì cũng chỉ là vấn đề tương đối mà thôi. Tôi quen nghe lời khen của người ta nhiều nhưng không phải vì vậy mà nghĩ mình hay, tài giỏi mà là thấy mình may mắn, vì càng học hỏi, càng hát thì càng thấy mình dốt,thật đấy! Mình được yêu mến thì càng phải cố gắng hoài, ngày nào còn đi hát thì còn phải cố gắng. Tôi vẫn phải học hát hàng ngày, không chỉ luyện thanh mà phải theo dõi kỹ thuật hát trên thế giới, chẳng hạn cách ngân ngày nay đâu có giống thời gian đầu tôi vào nghề. Mình lỗi thời là xong ngay.
+ Cha anh – nghệ sĩ Lữ Liên, vốn là thành viên trong ban nhạc hài hước ATV và trong nhiều lần buổi diễn khi tuổi đã cao ông cụ vẫn pha trò rất duyên, điều này thì có lẽ anh em anh trong gia đình đều chịu ảnh hưởng?
-Cả nhà tôi đều thích nói chuyện tếu kiểu Bắc Kỳ, nhưng hát nhạc buồn thì mình phải diễn tả nỗi buồn, chứ chẳng lẽ lại cười. Hiện nay tôi lại muốn sống vui vẻ. Cuộc đời buồn dễ nhưng vui thì khó, nhất là trong thế giới ngày nay, con người càng ngày càng bon chen. Tôi đọc tin tức hàng ngày mà thấy chóng mặt. Tôi vốn không thích chính trị này kia, nhưng phải biết mình, biết cuộc đời như thế nào, còn không thì vào rừng mà ở. (cười).
+ Vậy để bớt buồn, anh có định sẽ hát những bài vui hơn?
- Mình có thể hát vui, làm điều gì đó cho cuộc đời vui hơn, mọi người vui hơn nhưng vẫn phải là mình, sống theo tuổi hiện nay của mình (cười). Tôi đã ngoài 60 rồi thì không thể lên nhảy nhót như ca sĩ trẻ kiểu Đàm Vĩnh Hưng được. Với tôi nghệ sĩ phải là chính mình, dù làm gì thì làm cũng không ngược lại với con người mình, nếu không đó chính là mầm mống thất bại
+ Nhưng làm nghệ thuật, vốn liên quan tới nhiều người, nhất là khán giả thì nhiều khi mình phải chiều lòng nhà tổ chức, khán giả, phải ép bản thân không còn là mình.
-Mình coi trọng nghệ thuật nhưng vẫn phải là mình, chú ý từ cách mặc quần áo, chọn bài hát. May mắn là tôi đi theo những gì tôi nghĩ và được khán giả ủng hộ. Được khán giả yêu mến thì do mình may mắn mà thôi, chứ tôi không nghĩ mình là cái gì cả.
Luôn mong muốn mình sống làm sao có đạo đức
+ Âm nhạc với anh là lớn nhất trong cuộc đời, ngoài âm nhạc còn gì khiến anh chú ý nữa?
-Ngoài âm nhạc thì tôi luôn nghĩ mình sống làm sao có đạo đức, cho tâm hồn mình có đạo đức. Âm nhạc chiếm gần như toàn bộ thời gian của tôi, nhưng không có nghĩa là nghệ sĩ thì nên sống phóng túng, mà nghệ sĩ cũng là người làm nghệ thuật, vì thế đạo đức càng phải đặt lên trên hết. Tuy nhiên, nói thì không dễ vì cuộc đời có nhiều cám dỗ. (Cười).
+ Nhưng nghệ sĩ vốn hay được nhìn nhận là sống phóng túng, bay bổng thì mới là chất men để say nghề, để thăng hoa?
-Tôi không nghĩ thế! Mỗi người một nghề nhưng đạo đức phải đặt lên trên hết.
+Điều đó làm anh cân bằng được khi mới ra ngoài sân khấu sáng choang, mà vài phút sau đã lùi vào phía hậu trường tối mờ?
-Đúng rồi! Vì nếu mình không biết suy nghĩ thì khi người ta khen dễ khiến mình mờ mắt. Thường khi nghe lời chê ai cũng buồn thảm. Nhưng mình phải biết mình là ai, đang ở đâu.
+ Bây giờ anh trung tuổi thì dễ suy nghĩ về điều này hơn là lúc tuổi trẻ chăng?
-Chắc chắn chứ! Người 50 – 60 tuổi sẽ suy nghĩ chín chắn hơn người 15 – 20 tuổi. Mình phải sống theo tuổi của mình chứ có nhiều nghệ sĩ lớn tuổi mà cách sống như người trẻ. Tâm hồn mình trẻ trung, nhưng mình không thể sống như người trẻ được, đua làm sao lại được với họ, đua quá mình lại thành quá đà. Càng sống thì phải biết chiêm nghiệm, suy nghĩ hơn, đó là cái lợi duy nhất của người lớn tuổi, ngoài ra không có cái lợi gì. (cười). Có một doanh nhân nổi tiếng người Mỹ từng nói: tuổi trẻ là tuổi vàng nhưng ít người chịu để ý, mà cứ ham trau dồi sức khỏe, bề ngoài, nhưng cái đó ngày càng mất đi mà bên trong mình có thể làm tốt hơn thì lại ít chú ý.
Đó là điều mà tôi rất muốn đạt được, để mỗi ngày một tốt hơn, ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua, chính là sự tiến triển về tâm hồn, đời sống tâm linh, tinh thần của phần NGƯỜi trong con người. Con người thì càng lớn tuổi thì càng tệ, càng xuống dốc về bề ngoài nhưng bên trong của mình phải đẹp hơn. Nay nhìn ra xã hội thì tôi thấy người ta càng để ý tâm linh hơn đấy chứ.
Giá trị của mình phụ thuộc vào chính bản thân
+ Anh có hay đi chùa không?
-Tôi ít lắm, vì cũng không có thời gian nhiều, mà tôi chú tâm đọc sách dạy làm người và chiêm nghiệm bản thân, nhìn vào cuộc sống, ngay trong âm nhạc cũng thế.
+ Nhưng trong đạo Phật nói rằng, nếu chỉ đọc, chiêm nghiệm thì mới là học giả, còn hành giả thì phải trải nghiệm?
-Đúng vậy, vì nói thì dễ, làm thì mới khó, nhưng ít nhất thì có suy nghĩ hướng thiện cũng giúp mình tránh được những cám dỗ, tránh những điều không tốt. Có đọc sách vẫn hơn! Còn nếu cơ hội hành được thì quá tốt.
+ Và sự cám dỗ ấy thì mình luôn phải đối mặt trên cả chặng đường dài đúng không anh?
-Đúng vậy! Người nào trên đời cũng có lúc lầm lỗi nhưng vấn đề là có học được từ lỗi lầm ấy hay mỗi ngày lại chồng thêm một lỗi khác nhau? Người Mỹ nói rằng: người điên là người không bao giờ học được từ lỗi lầm của mình. Mình cũng là con người, có khả năng gây ra những lỗi lầm nhưng phải chừa bỏ, chứ chẳng lẽ cứ phạm lỗi hoài? Tôi có nguyên tắc sống của mình, và nhất là ở tuổi này thì tôi nghĩ khó có thể sa ngã.
+ Nhưng nghệ sĩ thì thường có cơ hội tiếp xúc với nhiều cám dỗ về thanh, sắc, danh vọng và nhất là với ca sĩ nổi tiếng như anh thì có nhiều sắc đẹp vây quanh cũng là bình thường?
-(Cười) Là nghệ sĩ thì ai chẳng có người hâm mộ! Tuy nhiên, không phải là lời khen, bóng hồng vây quanh khiến giá trị của mình nâng lên, còn không ai chú ý tới thì giá trị của mình xuống thấp mà giá trị của mình phụ thuộc vào chính mình. Điều đó cũng không có nghĩa là được nhiều người đàn bà theo đuổi thì mình đẹp trai, duyên dáng và ngược lại thì mình bị gì gì đó. (Cười).
Người khó tính nhất, người hay chỉ trích tôi chính là tôi. Ngay cả khi đi hát một đêm ai cũng khen nhưng chính mình biết mình mắc lỗi thì buồn chứ. Vì người hâm mộ có khuynh hướng dễ dàng tha thứ cho mình, nhưng mình tha thứ cho bản thân mới khó, nhất là khi được người ta thương mến mà cảm giác mình không làm tròn trách nhiệm.
+ Tôi để ý là dù khi hát nhạc buồn thì anh cũng thường giao lưu rất tếu và nhộn?
-Vì tôi quan niệm không phải ca hát chỉ là nghề nghiệp mà là cả cách chia sẻ. Tôi thích người ta nghe mình hát chứ đâu phải để mình dạy đời, và tôi thích giao lưu.
+ “Chớ buồn gì trong giây phút chia lìa…Chớ lịm người nghe anh sắp qua đời. Anh chỉ còn bên em chút thôi” - cách đây không lâu, anh hát Nắng chiều rực rỡ trong đám tang của ông nhạc anh – nhạc sĩ Phạm Duy, trước và sau khi hát anh cũng đều nói chuyện hài hước. Đó có phải là một cách làm nguôi ngoai nỗi buồn của chính mình và của người khác?
-Nắng chiều rực rỡ là ý nghĩ của người đàn ông sắp qua đời, lời và nhạc đều của ông cụ viết giai đoạn sau này, lại ít người hát, nên tôi nghĩ mình hát thì sẽ có ý nghĩa hơn.
+ Năm qua gia đình anh đón nhiều chuyện chấn động, sau sự ra đi của ca sĩ Duy Quang – anh vợ, rồi tới cha anh – NS Lữ Liên, kế tiếp là ông nhạc – nhạc sĩ Phạm Duy. Sự cân bằng nhiều khi nói thì rất dễ đúng không anh?
-Mình biết là vậy nhưng mất mát quá lớn trong năm Nhâm Nhìn, năm khủng hoảng của gia đình chúng tôi. Tôi nghĩ đi nghĩ lại cả thời gian đó. Bố tôi và nhạc sĩ Phạm Duy lớn tuổi rồi, có ra đi thì cũng là chuyện bình thường, còn anh Duy Quang thỉ ra đi bất ngờ, sốc nhất. Mất mát thì buồn nhưng tóm lại mình vẫn phải chấp nhận, vì cuộc đời là thế, nếu nghĩ vậy thì mình sẽ dễ chấp nhận được. Tất nhiên, mình vẫn phải nhìn về phía trước mà đi tới, vì cuộc sống đâu có ngừng nghỉ và để mình sống có nhiều trách nhiệm hơn. Khủng hoảng thì vẫn phải vượt qua. Con người biết suy nghĩ hơn thú vật khác thì mình không được buông xuôi tay trước nghịch cảnh, mình phải thắng nghịch cảnh, thắng chính mình.
Buồn vì mất mát nhưng vẫn phải chấp nhận vì cuộc đời là như thế
+ Gần đây, trên báo chí, anh khuyên con cái là nếu lập gia đình thì cũng không nên có con? Điều này dễ khiến nhiều người sốc!
-Sốc chứ! Tôi rất thương con, thương lắm, nhưng tôi cũng rất lo cho nó chứ. Vì thương con nên không muốn nó có con. Nếu thêm một gia đình nghèo, con cái đầy đàn mà nuôi không hết thì có nên có con không? Sinh con ra là phải có trách nhiệm. Nếu đã sinh con thì mình phải sẵn sằng từ vật chất tới tinh thần. Hồi trẻ mình cứ nghĩ lấy chồng, lấy vợ, rồi có con là chuyện tự nhiên, ai cũng thế mà chẳng lo lắng về vật chất, tinh thần cho con cái tươm tất, khiến cả con cái lẫn mình đều khổ, nên tôi nhìn việc có con là khổ. Hình như có tôn giáo nào đó khi một đứa trẻ chào đời là người ta khóc, và khi chết là họ vui mừng.
+ Có phải anh theo quan niệm cuộc sống này là cõi tạm?
-Đúng là cõi tạm, ai cũng thế thôi. Sinh con có khi lại sinh ra cái khổ mới, kéo mình níu chặt, trói buộc vào cuộc đời. Tôi rất ngưỡng mộ đức Phật! Với tôi thì không có ai vĩ đại hơn đức Phật.
+ Vì có con thì hình như phần lớn người Việt Nam vẫn lo lắng từ bé tới khi nhắm mắt xuôi tay?
-Sống ở Mỹ nhưng tôi không theo như quan niệm của xã hội Mỹ chỉ lo cho con cái tới năm 18 tuổi là được coi là hết trách nhiệm mà đã lo là lo suốt đời khi có con. Có con thì mình phải có trách nhiệm lớn lao với con cái, với bản thân mình. Tôi sống theo duy tâm của tôi.
+ Đó có phải do anh ảnh hưởng nếp nghĩ của người Bắc xưa được bảo lưu trong gia đình?
-Đúng vậy! Vì người Mỹ có những cái hay mà cũng có những cái, người Á Đông cũng vậy. Các gì hay, đẹp, nhân bản thì mình vẫn muốn giữ, như chẳng hạn gia đình tôi khi ăn cơm vẫn phải mời nhau. Mời mọc là một truyền thống rất hay của người Việt Nam. Mỹ phát triển nhất thế giới vì họ tạo cơ hội, điều kiện cho mọi người tự do nhưng cũng vì tự do quá mà người ta sẽ đi xuống. Cái gì tự do quá cũng không tốt, mà mọi thứ nên cân bằng.
+ Cảm ơn anh./.
Như con thoi, khi về Mỹ, lúc trở lại Việt Nam để hát, nhưng ca sĩ Tuấn Ngọc nhận lời gặp Đặc san Văn hóa Phật giáo Việt Nam để trò chuyện về những điều mà như anh nói là chưa từng chia sẻ với bất kỳ tờ báo, tạp chí nào.
Càng lớn thì càng để ý tới tâm linh
+ Thưa anh Tuấn Ngọc, dạo này trông anh có vẻ hơi hốc hác thì phải? Đó là do ảnh hưởng của việc mỗi tháng anh nhịn ăn định kỳ một ngày?
-Không, lâu lâu tôi mới nhịn ăn. Vài năm nay tôi đã áp dụng chế độ này. Bên Mỹ đây là chuyện bình thường, nhiều người họ nhịn ăn 1 – 2 ngày, chỉ uống nước và ăn trái cây.
+ Anh có thử ăn chay chưa?
-Vâng, tôi thích lắm, nhưng đi hát, phải di chuyển nhiều nơi như hiện nay thì không tiện, nên cũng chưa ăn thường xuyên được.
+ Anh vào nghề sớm từ năm 4 tuổi, năm 13 tuổi thì chính thức bước vào làng giải trí, rồi thành công nhanh chóng và trong suốt chặng đường ca hát của mình đều hanh thông, nếu nói là anh rất may mắn thì có đúng không?
-Có thể nói rằng nhiều nghệ sĩ thành công lúc trẻ, còn tôi càng lớn thì càng thành công hơn. Với nghề ca hát thì càng trẻ tuổi càng tốt, nhưng để theo nghề lâu dài thì có lẽ cũng không nhiều người đạt được.
+ Hiện nay, có không ít nghệ sĩ, kể cả nghệ sĩ trẻ thường chia sẻ về những lời dạy của những bậc hiền triết như đức Phật, đức Chúa…Trong nhiều bài trả lời phỏng vấn gần đây của mình, anh hay đề cập tới những lời dạy của đức Phật – điều này quả thực khiến tôi ngạc nhiên và tò mò.
-Có những lời dạy của các bậc hiền triết ảnh hưởng tới cuộc đời riêng tư của mỗi người, nhưng ăn thua vẫn là nhân sinh quan của mình. Mình nhìn sự vật hiện tượng như thế nào, suy nghĩ như thế nào thì nhìn cuộc sống sẽ như thế. Càng lớn thì tôi càng để ý tới tâm linh.
+ Người ta thường để ý tới tâm linh khi lớn tuổi, đã trải nghiệm những suy tư trong cuộc đời, hay qua những đổ vỡ. Anh để tâm vì có biến chuyển, biến cố gì trong chính cuộc sống cá nhân của anh chăng?
-Không phải biến chuyển, biến cố gì, mà là cái duyên. Khi tôi đọc một cuốn sách hay về vấn đề tâm linh thì thường làm thay đổi suy nghĩ của mình. Tôi rất thích đọc sách, nhất là về mảng tâm linh, Phật giáo, triết học.
+ Nhưng người đời cũng thường nghĩ là người thành công trong sự nghiệp và cuộc sống gia đình được biết tới là đầy hạnh phúc mà lại hay nói về tâm linh thì có vẻ hơi…trái khoáy?
-Thực sự tôi không thấy trái. Hiện nay, mọi người tới đầy nhà thờ, chùa chiền tổ chức các chương trình văn nghệ và tôi thấy ngay cả lãnh đạo tôn giáo cũng để ý tới âm nhạc, nhiều người còn đặt nhạc nữa. Tôi là nghệ sĩ mà để ý tới vấn đề tâm linh thì cũng là chuyện bình thường, nhất là thời đại ngày nay có nhiều biến đổi lớn, khi người ta quan tâm tới vật chất nhiều hơn, sống ồn ào, gấp gáp hơn.
+ Đó có phải là phần lặng của những người làm nghệ thuật mà thường được quan niệm là phù hoa?
-Thực sự thì nghệ sĩ rất cần những khoảng lặng ấy.
+Vì những lúc họ trên sân khấu thì luôn sống trong hào quang của đèn hoa, của lời tung hô của người hâm mộ, của ồn ào chăng?
-Lúc đó mình sống cho xã hội, thì rất cần những lúc lắng lại, để sống cho mình chứ.
+ Anh để tâm tới điều này lâu chưa?
-Từ lâu rồi, vì từ nhỏ tôi đã thích sống một mình. Lúc đó, tôi nghĩ mình hơi…lập dị, nhưng giờ càng lớn thì càng thích như vậy.
+ Nhiều nghệ sĩ khi nghiêng về tâm linh thì hay hát ca khúc về tâm linh, như nhạc Phật giáo hay Thiên chúa giáo như một cách truyền tải những vấn đề ấy tới rộng rãi hơn với mọi người?Đó có phải là một cách chia sẻ tốt?
-Tôi lại không quan niệm như thế. Với tôi đi hát là hát nhạc tình, còn đạo là đạo, đời là đời.
+ Nhưng việc nghệ sĩ thường tham gia chương trình thiện nguyện là cần thiết chứ?
-Tôi hoàn toàn tán thành. Chương trình đúng đắn nghiêm túc tôi cũng thích tham gia, giống như trong cuộc đời mình giúp nhau, nương tựa nhau mà sống. Có chương trình từ thiện mời tôi tham gia, tôi sẵn sàng hoặc chương trình trợ giúp những nghệ sĩ lớn tuổi hết thời thì tôi cũng sẵn lòng. Kể cả những chương trình giúp trẻ khuyết tật, trẻ mồ côi tôi cũng rất thích tham gia nhưng tới nay chưa thấy ai ngỏ lời.
+ Về đời sống tâm linh anh có chia sẻ nhiều với đồng nghiệp không?
-Quả thực là không có nhiều cơ hội vì người nào cũng bận rộn. Bên Mỹ thì tôi biết có một hội, nhóm ca sĩ hay tham gia những hoạt động tâm linh. Mình theo tâm linh nhưng có nhiều đường lối, tôi vẫn thích một mình hơn.
+ Nhưng cũng có những người từ nhỏ, khi còn trẻ không để ý tới tâm linh, tôn giáo, khi lớn tuổi mới thay đổi?
-Điều này cũng đúng một phần! Phần lớn người Việt Nam theo đạo ông bà, thờ tổ tiên, và cũng thờ Phật, nhưng không để ý sâu sắc tới phần triết lý. Gia đình tôi cũng thế. Nhưng với tôi, thì càng lớn tuổi càng để ý tới tâm linh là do bản thân mình, chứ tôi không nghĩ là từ ảnh hưởng nhiều của gia đình. Đó là do cái duyên, ăn thua là bản chất của mình hợp với lối sống ấy.
Chấp nhận cuộc đời như nó vốn thế thì hết buồn
+ Anh cũng nhiều lần…thú nhận là mình vốn có tính bông đùa mà lại đi hát nhạc buồn, nay lại hay nói chuyện tâm linh, điều này có vẻ như có nhiều mâu thuẫn trong một con người?
-(Cười) Âm nhạc Việt Nam 10 bài thì 9 bài buồn rồi. Mà bài hay thì thường buồn, mình hát nhạc buồn nhưng không nghĩ con người mình nhất định phải buồn. Tôi mong muốn đem lại niềm vui cho khán giả. Mang cho nhau nụ cười, giúp khán giả vui vẻ là tôi cũng vui. Nhiều khi tôi hát thay đổi nhịp điệu thì đỡ buồn. Hát cũng vốn là giải trí, mà giải trí thì phải làm cho người ta vui chứ! (cười).
Còn mình biết cuộc đời bản chất là buồn, buồn nhiều hơn vui, nên không đòi hỏi nhiều. Mình vẫn vui, vẫn chấp nhận cuộc đời như vậy, như nó vốn thế thì hết buồn.
+ Nhưng niềm vui thường không hoặc khó giúp người ta chiêm nghiệm lối sống mà thực ra chính là nỗi buồn. Tôi đã nghe nhiều người nói như vậy!
-Đúng vậy! Nhưng cuộc đời có vui có buồn. Cho nên, khó có thể nói mình chiêm nghiệm đời sống chỉ từ nỗi buồn. Mình thấy hai người yêu nhau, thấy hạnh phúc cũng đẹp, là có thật đấy chứ và đương nhiên ai cũng mong cuộc đời như vậy. Nếu biết suy nghĩ thì từ cả nỗi buồn hay niềm vui mình đều có thể suy nghĩ được, chiêm nghiệm được. Ở tuổi này tôi dễ vui hơn, vì không đòi hỏi gì. Càng đòi hỏi ít thì càng dễ vui. Nếu nói rằng cứ nhìn cuộc sống hiện nay mà phải suy nghĩ thì suy nghĩ ghê lắm, nhất là về Việt Nam, nhìn con người thấy thương lắm. Cứ ra đường là mình phải suy nghĩ rồi, phải động lòng rồi, không tránh được. Nhưng với bản thân mình thì càng đòi hỏi ít thì càng hạnh phúc. Tôi cảm ơn cuộc đời, mình được như thế này là vui rồi.
+ Vậy bây giờ anh cũng đã lớn tuổi và vẫn đang “Trên đỉnh mùa xuân bình yên” anh nhìn những chặng đường đời của mình đã qua thế nào?
-Tôi thấy rằng sự hiện hữu của mình trong cuộc đời này không đến nỗi vô ích cho lắm! Thành công thì tất nhiên nhờ sự học hỏi của mình, nhưng nhờ khán giả rất nhiều, và yếu tố may mắn cũng nhiều chứ. Tôi may mắn được khán giả yêu mến, còn hay hay dở thì cũng chỉ là vấn đề tương đối mà thôi. Tôi quen nghe lời khen của người ta nhiều nhưng không phải vì vậy mà nghĩ mình hay, tài giỏi mà là thấy mình may mắn, vì càng học hỏi, càng hát thì càng thấy mình dốt,thật đấy! Mình được yêu mến thì càng phải cố gắng hoài, ngày nào còn đi hát thì còn phải cố gắng. Tôi vẫn phải học hát hàng ngày, không chỉ luyện thanh mà phải theo dõi kỹ thuật hát trên thế giới, chẳng hạn cách ngân ngày nay đâu có giống thời gian đầu tôi vào nghề. Mình lỗi thời là xong ngay.
+ Cha anh – nghệ sĩ Lữ Liên, vốn là thành viên trong ban nhạc hài hước ATV và trong nhiều lần buổi diễn khi tuổi đã cao ông cụ vẫn pha trò rất duyên, điều này thì có lẽ anh em anh trong gia đình đều chịu ảnh hưởng?
-Cả nhà tôi đều thích nói chuyện tếu kiểu Bắc Kỳ, nhưng hát nhạc buồn thì mình phải diễn tả nỗi buồn, chứ chẳng lẽ lại cười. Hiện nay tôi lại muốn sống vui vẻ. Cuộc đời buồn dễ nhưng vui thì khó, nhất là trong thế giới ngày nay, con người càng ngày càng bon chen. Tôi đọc tin tức hàng ngày mà thấy chóng mặt. Tôi vốn không thích chính trị này kia, nhưng phải biết mình, biết cuộc đời như thế nào, còn không thì vào rừng mà ở. (cười).
+ Vậy để bớt buồn, anh có định sẽ hát những bài vui hơn?
- Mình có thể hát vui, làm điều gì đó cho cuộc đời vui hơn, mọi người vui hơn nhưng vẫn phải là mình, sống theo tuổi hiện nay của mình (cười). Tôi đã ngoài 60 rồi thì không thể lên nhảy nhót như ca sĩ trẻ kiểu Đàm Vĩnh Hưng được. Với tôi nghệ sĩ phải là chính mình, dù làm gì thì làm cũng không ngược lại với con người mình, nếu không đó chính là mầm mống thất bại
+ Nhưng làm nghệ thuật, vốn liên quan tới nhiều người, nhất là khán giả thì nhiều khi mình phải chiều lòng nhà tổ chức, khán giả, phải ép bản thân không còn là mình.
-Mình coi trọng nghệ thuật nhưng vẫn phải là mình, chú ý từ cách mặc quần áo, chọn bài hát. May mắn là tôi đi theo những gì tôi nghĩ và được khán giả ủng hộ. Được khán giả yêu mến thì do mình may mắn mà thôi, chứ tôi không nghĩ mình là cái gì cả.
Luôn mong muốn mình sống làm sao có đạo đức
+ Âm nhạc với anh là lớn nhất trong cuộc đời, ngoài âm nhạc còn gì khiến anh chú ý nữa?
-Ngoài âm nhạc thì tôi luôn nghĩ mình sống làm sao có đạo đức, cho tâm hồn mình có đạo đức. Âm nhạc chiếm gần như toàn bộ thời gian của tôi, nhưng không có nghĩa là nghệ sĩ thì nên sống phóng túng, mà nghệ sĩ cũng là người làm nghệ thuật, vì thế đạo đức càng phải đặt lên trên hết. Tuy nhiên, nói thì không dễ vì cuộc đời có nhiều cám dỗ. (Cười).
+ Nhưng nghệ sĩ vốn hay được nhìn nhận là sống phóng túng, bay bổng thì mới là chất men để say nghề, để thăng hoa?
-Tôi không nghĩ thế! Mỗi người một nghề nhưng đạo đức phải đặt lên trên hết.
+Điều đó làm anh cân bằng được khi mới ra ngoài sân khấu sáng choang, mà vài phút sau đã lùi vào phía hậu trường tối mờ?
-Đúng rồi! Vì nếu mình không biết suy nghĩ thì khi người ta khen dễ khiến mình mờ mắt. Thường khi nghe lời chê ai cũng buồn thảm. Nhưng mình phải biết mình là ai, đang ở đâu.
+ Bây giờ anh trung tuổi thì dễ suy nghĩ về điều này hơn là lúc tuổi trẻ chăng?
-Chắc chắn chứ! Người 50 – 60 tuổi sẽ suy nghĩ chín chắn hơn người 15 – 20 tuổi. Mình phải sống theo tuổi của mình chứ có nhiều nghệ sĩ lớn tuổi mà cách sống như người trẻ. Tâm hồn mình trẻ trung, nhưng mình không thể sống như người trẻ được, đua làm sao lại được với họ, đua quá mình lại thành quá đà. Càng sống thì phải biết chiêm nghiệm, suy nghĩ hơn, đó là cái lợi duy nhất của người lớn tuổi, ngoài ra không có cái lợi gì. (cười). Có một doanh nhân nổi tiếng người Mỹ từng nói: tuổi trẻ là tuổi vàng nhưng ít người chịu để ý, mà cứ ham trau dồi sức khỏe, bề ngoài, nhưng cái đó ngày càng mất đi mà bên trong mình có thể làm tốt hơn thì lại ít chú ý.
Đó là điều mà tôi rất muốn đạt được, để mỗi ngày một tốt hơn, ngày hôm nay tốt hơn ngày hôm qua, chính là sự tiến triển về tâm hồn, đời sống tâm linh, tinh thần của phần NGƯỜi trong con người. Con người thì càng lớn tuổi thì càng tệ, càng xuống dốc về bề ngoài nhưng bên trong của mình phải đẹp hơn. Nay nhìn ra xã hội thì tôi thấy người ta càng để ý tâm linh hơn đấy chứ.
Giá trị của mình phụ thuộc vào chính bản thân
+ Anh có hay đi chùa không?
-Tôi ít lắm, vì cũng không có thời gian nhiều, mà tôi chú tâm đọc sách dạy làm người và chiêm nghiệm bản thân, nhìn vào cuộc sống, ngay trong âm nhạc cũng thế.
+ Nhưng trong đạo Phật nói rằng, nếu chỉ đọc, chiêm nghiệm thì mới là học giả, còn hành giả thì phải trải nghiệm?
-Đúng vậy, vì nói thì dễ, làm thì mới khó, nhưng ít nhất thì có suy nghĩ hướng thiện cũng giúp mình tránh được những cám dỗ, tránh những điều không tốt. Có đọc sách vẫn hơn! Còn nếu cơ hội hành được thì quá tốt.
+ Và sự cám dỗ ấy thì mình luôn phải đối mặt trên cả chặng đường dài đúng không anh?
-Đúng vậy! Người nào trên đời cũng có lúc lầm lỗi nhưng vấn đề là có học được từ lỗi lầm ấy hay mỗi ngày lại chồng thêm một lỗi khác nhau? Người Mỹ nói rằng: người điên là người không bao giờ học được từ lỗi lầm của mình. Mình cũng là con người, có khả năng gây ra những lỗi lầm nhưng phải chừa bỏ, chứ chẳng lẽ cứ phạm lỗi hoài? Tôi có nguyên tắc sống của mình, và nhất là ở tuổi này thì tôi nghĩ khó có thể sa ngã.
+ Nhưng nghệ sĩ thì thường có cơ hội tiếp xúc với nhiều cám dỗ về thanh, sắc, danh vọng và nhất là với ca sĩ nổi tiếng như anh thì có nhiều sắc đẹp vây quanh cũng là bình thường?
-(Cười) Là nghệ sĩ thì ai chẳng có người hâm mộ! Tuy nhiên, không phải là lời khen, bóng hồng vây quanh khiến giá trị của mình nâng lên, còn không ai chú ý tới thì giá trị của mình xuống thấp mà giá trị của mình phụ thuộc vào chính mình. Điều đó cũng không có nghĩa là được nhiều người đàn bà theo đuổi thì mình đẹp trai, duyên dáng và ngược lại thì mình bị gì gì đó. (Cười).
Người khó tính nhất, người hay chỉ trích tôi chính là tôi. Ngay cả khi đi hát một đêm ai cũng khen nhưng chính mình biết mình mắc lỗi thì buồn chứ. Vì người hâm mộ có khuynh hướng dễ dàng tha thứ cho mình, nhưng mình tha thứ cho bản thân mới khó, nhất là khi được người ta thương mến mà cảm giác mình không làm tròn trách nhiệm.
+ Tôi để ý là dù khi hát nhạc buồn thì anh cũng thường giao lưu rất tếu và nhộn?
-Vì tôi quan niệm không phải ca hát chỉ là nghề nghiệp mà là cả cách chia sẻ. Tôi thích người ta nghe mình hát chứ đâu phải để mình dạy đời, và tôi thích giao lưu.
+ “Chớ buồn gì trong giây phút chia lìa…Chớ lịm người nghe anh sắp qua đời. Anh chỉ còn bên em chút thôi” - cách đây không lâu, anh hát Nắng chiều rực rỡ trong đám tang của ông nhạc anh – nhạc sĩ Phạm Duy, trước và sau khi hát anh cũng đều nói chuyện hài hước. Đó có phải là một cách làm nguôi ngoai nỗi buồn của chính mình và của người khác?
-Nắng chiều rực rỡ là ý nghĩ của người đàn ông sắp qua đời, lời và nhạc đều của ông cụ viết giai đoạn sau này, lại ít người hát, nên tôi nghĩ mình hát thì sẽ có ý nghĩa hơn.
+ Năm qua gia đình anh đón nhiều chuyện chấn động, sau sự ra đi của ca sĩ Duy Quang – anh vợ, rồi tới cha anh – NS Lữ Liên, kế tiếp là ông nhạc – nhạc sĩ Phạm Duy. Sự cân bằng nhiều khi nói thì rất dễ đúng không anh?
-Mình biết là vậy nhưng mất mát quá lớn trong năm Nhâm Nhìn, năm khủng hoảng của gia đình chúng tôi. Tôi nghĩ đi nghĩ lại cả thời gian đó. Bố tôi và nhạc sĩ Phạm Duy lớn tuổi rồi, có ra đi thì cũng là chuyện bình thường, còn anh Duy Quang thỉ ra đi bất ngờ, sốc nhất. Mất mát thì buồn nhưng tóm lại mình vẫn phải chấp nhận, vì cuộc đời là thế, nếu nghĩ vậy thì mình sẽ dễ chấp nhận được. Tất nhiên, mình vẫn phải nhìn về phía trước mà đi tới, vì cuộc sống đâu có ngừng nghỉ và để mình sống có nhiều trách nhiệm hơn. Khủng hoảng thì vẫn phải vượt qua. Con người biết suy nghĩ hơn thú vật khác thì mình không được buông xuôi tay trước nghịch cảnh, mình phải thắng nghịch cảnh, thắng chính mình.
Buồn vì mất mát nhưng vẫn phải chấp nhận vì cuộc đời là như thế
+ Gần đây, trên báo chí, anh khuyên con cái là nếu lập gia đình thì cũng không nên có con? Điều này dễ khiến nhiều người sốc!
-Sốc chứ! Tôi rất thương con, thương lắm, nhưng tôi cũng rất lo cho nó chứ. Vì thương con nên không muốn nó có con. Nếu thêm một gia đình nghèo, con cái đầy đàn mà nuôi không hết thì có nên có con không? Sinh con ra là phải có trách nhiệm. Nếu đã sinh con thì mình phải sẵn sằng từ vật chất tới tinh thần. Hồi trẻ mình cứ nghĩ lấy chồng, lấy vợ, rồi có con là chuyện tự nhiên, ai cũng thế mà chẳng lo lắng về vật chất, tinh thần cho con cái tươm tất, khiến cả con cái lẫn mình đều khổ, nên tôi nhìn việc có con là khổ. Hình như có tôn giáo nào đó khi một đứa trẻ chào đời là người ta khóc, và khi chết là họ vui mừng.
+ Có phải anh theo quan niệm cuộc sống này là cõi tạm?
-Đúng là cõi tạm, ai cũng thế thôi. Sinh con có khi lại sinh ra cái khổ mới, kéo mình níu chặt, trói buộc vào cuộc đời. Tôi rất ngưỡng mộ đức Phật! Với tôi thì không có ai vĩ đại hơn đức Phật.
+ Vì có con thì hình như phần lớn người Việt Nam vẫn lo lắng từ bé tới khi nhắm mắt xuôi tay?
-Sống ở Mỹ nhưng tôi không theo như quan niệm của xã hội Mỹ chỉ lo cho con cái tới năm 18 tuổi là được coi là hết trách nhiệm mà đã lo là lo suốt đời khi có con. Có con thì mình phải có trách nhiệm lớn lao với con cái, với bản thân mình. Tôi sống theo duy tâm của tôi.
+ Đó có phải do anh ảnh hưởng nếp nghĩ của người Bắc xưa được bảo lưu trong gia đình?
-Đúng vậy! Vì người Mỹ có những cái hay mà cũng có những cái, người Á Đông cũng vậy. Các gì hay, đẹp, nhân bản thì mình vẫn muốn giữ, như chẳng hạn gia đình tôi khi ăn cơm vẫn phải mời nhau. Mời mọc là một truyền thống rất hay của người Việt Nam. Mỹ phát triển nhất thế giới vì họ tạo cơ hội, điều kiện cho mọi người tự do nhưng cũng vì tự do quá mà người ta sẽ đi xuống. Cái gì tự do quá cũng không tốt, mà mọi thứ nên cân bằng.
+ Cảm ơn anh./.
Đăng ký:
Bài đăng (Atom)








